طراحی وب سایت

محمدحسین حمصیان اتفاق
دنیای مجازی جهانی است که با ظهور وب و شبکه اینترنت شکل جدیدی به خود گرفت و به صورت جدی به رقابت با دنیای فیزیکی پرداخت.
در ابتدا وب 1، دنیای اطلاعات را متحول ساخت (2000-1990) و با ایجاد دسترسی همگانی به اطلاعات مختلف بدون محدودیت های زمانی و مکانی در دنیای فیزیکی، انقلابی شگرف در زمینه دسترسی به اطلاعات و پیشرفت علم ایجاد نمود.
سپس وب 2 و وب سایت های دوسویه و شبکه های اجتماعی مجازی مطرح شد (2010-2000) و دنیای ارتباطات را متحول ساخت. دیگر کاربران صرفا دریافت کننده اطلاعات نبودند و خود آنها خوراک سایت ها را فراهم می کردند.
این ارتباطات دو طرفه و interactive و جذابیت ناشی از مشارکت در محصول موجب ایجاد سایت های بزرگی همچون facebook (سومین جامعه بزرگ دنیا)، amazone (بزرگ ترین کتابفروشی دنیا)، wikipedia (بزرگ ترین دایره المعارف دنیا)، ebay (بزرگ ترین سوپرمارکت دنیا) و بسیاری سایت های وب دویی دیگر در تمام زمینه های زندگی بشر نمود و کلیه روابط اجتماعی ما را تحت تاثیر خود قرار داد.
اما هنوز بشر خواسته های بیشتری از وب داشته و هر روز نیازمندی خود را به آن محسوس تر می بیند و جنبه های بیشتری از زندگی خود را به آن می سپارد و به آن وابسته تر می شود؛ مثلا meas از دانشگاه mit در حال کار بر روی آیینه هایی است که در حمام به اینترنت متصل می شوند و اگر هنگام مسواک زدن به این آیینه ها نگاه کنید از آخرین اخبار مطلع می شوید و از این رو سرعت و کیفیت بهره گیری از این دنیای مجازی روز به روز از اهمیت بیشتری برخوردار می شود و همین نیاز است که فردای وب را خواهد ساخت.
اما آینده وب را تحت عنوان «وب 3» معرفی می کنند. این نوع جدید از وب که در حال ورود به دنیای مجازی است، وب هوشمند یا وب مفهومی نیز خوانده می شود.
اولین بار این موضوع که کامپیوترها بتوانند سایت ها را بخوانند، بفهمند و پردازش کنند در سال 2001 در قالب مقاله ای در نشریه scientific american مطرح شد.
برای همه ما بارها و بارها اتفاق افتاده که کلمه یا عبارتی را از طریق یکی از سایت های جست و جو شامل google، search کرده؛ اما نتایج مطابق خواست و منظور ما طبقه بندی نشده اند و در نتیجه در مقابل حجم انبوهی از اطلاعات درهم که بسیاری از آنها کمکی به ما نمی کنند سر در گم شده ایم. مثلا موتورهای جست و جوی کنونی تفاوت بین paris hilton و hilton in paris یا apple به معنی میوه سیب و apple به معنی شرکت غول کامپیوتری را درک نمی کنند؛ سایپا نادلا (نایب رییس جست و جو، پورتال و تبلیغات مایکروسافت) در این باره می گوید: «یک سوم جست و جوهای امروزی، جواب موردنظر کاربران را در نخستین جست و جو ارائه نمی کنند» و این یکی از جنبه هایی است که «وب مفهومی»، «وب 3» یا همان «وب در حال ظهور» به آن پرداخته است.
در واقع پس از آن که وب به ابزاری برای ایجاد ارتباط دوسویه به کاربران خود تبدیل شد (وب 2)، حال در وب 3 تعامل دو سویه بین کاربران و خود وب مورد توجه قرار گرفته است و از وب هوشمند انتظار می رود که منظور و مقصود کاربر را درک کرده و او را در راه رسیدن به هدف خود همراهی کند.
تاکنون میلیون ها دلار برای بهینه سازی شیوه های جست و جو هزینه شده و اکنون metadata های لازم همراه با resourse descriptionها و web ontology language ها آماده شده و به ابزار اینترنتی نیز راه پیدا کرده اند. مثلا food site شرکت یاهو ارتباطی مفهومی بین وب سایت های مختلف تغذیه ایجاد نموده یا مرورگر blue organizer شرکت adaptive blue تحت شرایطی هنگامی که یک صفحه وب را باز می کنید موضوع سایت را می فهمد و به طور خودکار اطلاعات پیرامون آن موضوع را از سایت های دیگر می گیرد. برای نمونه اگر یک وبلاگ مربوط به یک فیلم را باز کنید، بی درنگ سایت هایی که می توانید این فیلم را بخرید یا بیشتر درباره آن بخوانید را دریافت خواهید کرد.
در آینده برای جست و جو به دنبال فایل های رسانه ای نیازی به واژه ها نخواهد بود. برای پیدا کردن یک عکس کافی است عکس دیگری به کامپیوتر بدهید و برای پیدا کردن یک فایل صوتی، یک فایل صوتی به کامپیوتر معرفی می کنید. like.com نخستین گام برای به کارگیری این ایده را برداشته است.
به این ترتیب کامپیوترها به دوستان و همکارانی برای ما تبدیل خواهند شد که می توانند در فضای اینترنت به راه افتاده و اطلاعات و مطالب مورد نظر ما را پیدا کنند، اما برای این منظور باید به اطلاعات قابل فهم برای کامپیوتر و نزدیک به شیوه خواندن انسانی برسیم. یعنی مثلا اگر در یک صفحه وب بنویسیم که «من محمدحسین حمصیان هستم و این عکس همسر من است». کامپیوتر بفهمد که من یک انسان هستم، نام و نام خانوادگی من را تشخیص دهد و دریابد که من همسری دارم که عکس او را هم در اختیار دارد!
ایجاد ارتباط میان این اطلاعات در وب هوشمند امکان پذیر است و در اصل وب 3 به واژه ها معنی داده و سپس معانی آنها را با هم مرتبط می سازد و این همان انقلاب سوم یعنی دگرگونی ارتباطات اطلاعاتی و یکپارچگی اطلاعات در وب است و این یعنی دمیدن جان در دنیای مجازی.
بسیاری دنیای ظاهری وب را نیز در وب 3 دستخوش تغییر می بینند و وب سه بعدی را حاصل این تغییر پیش بینی می کنند، اما گروهی دیگر این گونه دگرگونی ظاهری را انقلاب چهارم دانسته و نام وب 4 را بر آن نهاده اند، اما به هر ترتیب آن را هر چه بگذاریم مهم آن است که وب سه بعدی نیز در راه است و این همان فضای وب است که می توانید درون آن قدم بزنید که بسیاری آن را ادامه ایده دنیاهای مجازی (virtual world) می دانند.
این گروه معتقدند که وب در آینده یک نمونه کاملا شبیه سازی شده از دنیا و زندگی واقعی خواهد بود.
google earth نمونه ای ابتدایی از این دنیای سه بعدی مجازی است که می توانید به کمک آن به مناطق مختلف دنیا سفر کنید، در خیابان های آن قدم بزنید و فضای واقعی را احساس کنید.
به مرور و با پیدایش و پیشرفت مانیتورهای سه بعدی این دنیا قدرتمند تر شده و واقعیت را برای ما تداعی خواهد نمود.
شرکت بزرگ sap نرم افزاری تولید کرده که به کمک آن شما می توانید با ظاهری مجازی درون فروشگاه قدم بزنید، چرخ دستی خود را هل بدهید، اجناس را نظاره کنید، بردارید و در سبد خرید خود قرار دهید و به این ترتیب لذت خرید واقعی را در دنیای مجازی تجربه کرده و مایحتاج خود را فراهم نمایید. محیط کار مجازی (virtual office)، گردشگری مجازی، ورزش مجازی، گفت و گوی مجازی و ... نمونه هایی دیگر از دنیای پیش روی ما خواهند بود و این نکته است که بسیاری از روانشناسان و جامعه شناسان را نگران ساخته است.

منبع : دنیای اقتصاد  تاریخ : 6   اردیبهشت   1389  شاخه : وب